Στην τελική ευθεία εισέρχεται η διαμόρφωση του οικονομικού πακέτου της ΔΕΘ, με το οικονομικό επιτελείο να περνά πλέον από τη λίστα των πιθανών παρεμβάσεων στην κρίσιμη άσκηση της ιεράρχησής τους.
Με διαθέσιμο χώρο περίπου 1,6 δισ. ευρώ για φορολογικές ελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις το 2027, τα μέτρα δεν έχουν τον ίδιο βαθμό δυσκολίας. Άλλα μπορούν να εφαρμοστούν σχετικά εύκολα και έχουν προβλέψιμο κόστος, ενώ άλλα δημιουργούν μόνιμες απώλειες εσόδων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ ή απαιτούν συνολικό επανασχεδιασμό της φορολογικής πολιτικής.
Στην κατηγορία των ευκολότερων παρεμβάσεων εντάσσεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις. Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται περίπου στα 240 εκατ. ευρώ ετησίως και θεωρείται σχετικά εύκολα μετρήσιμο. Παράλληλα, η εφαρμογή δεν απαιτεί νέο φορολογικό μηχανισμό. Μια μικρή επιχείρηση που πληρώνει σήμερα τέλος 1.000 ευρώ θα εξοικονομεί ολόκληρο το ποσό κάθε χρόνο.
Εργοδοτικές εισφορές - Προκαταβολή φόρου
Ακολουθεί η περιορισμένη μείωση των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Το κόστος εκτιμάται σε περίπου 245 εκατ. ευρώ και η τεχνική εφαρμογή της παρέμβασης είναι σχετικά απλή. Για επιχείρηση με ετήσια ασφαλιστέα μισθοδοσία 500.000 ευρώ, η ελάφρυνση αντιστοιχεί, σε έναν απλοποιημένο υπολογισμό, σε περίπου 2.500 ευρώ ετησίως. Η βασική δυσκολία είναι ότι η απώλεια εσόδων έχει μόνιμο χαρακτήρα.
Ένα επίπεδο υψηλότερα σε δυσκολία βρίσκεται η μείωση της προκαταβολής φόρου. Η παρέμβαση εφαρμόζεται εύκολα τεχνικά, προκαλεί όμως σημαντικό ταμειακό κενό κατά το πρώτο έτος. Ελεύθερος επαγγελματίας με φόρο εισοδήματος 10.000 ευρώ πληρώνει σήμερα προκαταβολή 5.500 ευρώ. Με μείωση του ποσοστού από 55% στο 40%, θα καταβάλει 4.000 ευρώ, κερδίζοντας άμεσα ρευστότητα 1.500 ευρώ. Αντίστοιχα, επιχείρηση με φόρο 20.000 ευρώ θα μπορούσε, με προκαταβολή 60% αντί 80%, να κρατήσει επιπλέον 4.000 ευρώ.
ΕΝΦΙΑ - Φορολογία ενοικίων
Στη μέση της κλίμακας δυσκολίας τοποθετούνται οι νέες παρεμβάσεις στον ΕΝΦΙΑ. Μια στοχευμένη έκπτωση μπορεί να περιορίσει σημαντικά το κόστος σε σχέση με μια οριζόντια μείωση. Για παράδειγμα, πρόσθετη έκπτωση 10% σε ιδιοκτήτη που πληρώνει ΕΝΦΙΑ 600 ευρώ σημαίνει όφελος 60 ευρώ. Όσο όμως διευρύνεται ο αριθμός των δικαιούχων, τόσο αυξάνεται ο λογαριασμός για τον προϋπολογισμό.
Δυσκολότερη θεωρείται η αλλαγή στη φορολογία των ενοικίων. Το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να καθορίσει νέα κλιμάκια, συντελεστές και εισοδηματικά όρια, υπολογίζοντας ταυτόχρονα πόσα έσοδα μπορεί να ανακτηθούν μέσω μεγαλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης. Για ιδιοκτήτη με εισόδημα 20.000 ευρώ από ακίνητα, μια ουσιαστική αλλαγή της κλίμακας θα μπορούσε να αποφέρει όφελος αρκετών εκατοντάδων ευρώ, το οποίο όμως θα πολλαπλασιάζεται δημοσιονομικά όσο διευρύνεται η περίμετρος του μέτρου.
Ακόμη υψηλότερα στον βαθμό δυσκολίας βρίσκεται η μείωση του φόρου επιχειρήσεων από το 22% στο 20%. Πρόκειται για οριζόντια και μόνιμη φορολογική ελάφρυνση, με το κόστος να αυξάνεται όσο αυξάνεται η εταιρική κερδοφορία. Επιχείρηση με κέρδη 100.000 ευρώ θα κερδίζει 2.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ στα κέρδη των 500.000 ευρώ το όφελος ανεβαίνει στις 10.000 ευρώ.
Κατάργηση τεκμαρτού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών
Στην κορυφή της λίστας των δύσκολων αποφάσεων βρίσκεται η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος των ελεύθερων επαγγελματιών. Το σύστημα εκτιμάται ότι αποφέρει περίπου 600 εκατ. ευρώ πρόσθετων εσόδων ετησίως, συνεπώς η κατάργησή του θα δημιουργούσε το μεγαλύτερο άμεσο δημοσιονομικό κενό από τις υπό εξέταση παρεμβάσεις. Επαγγελματίας που σήμερα φορολογείται για τεκμαρτό εισόδημα 15.000 ευρώ, ενώ δηλώνει κέρδη 10.000 ευρώ, θα μπορούσε να δει τη φορολογητέα βάση του να μειώνεται κατά 5.000 ευρώ.
Η δυσκολία, όμως, δεν περιορίζεται στα 600 εκατ. ευρώ. Θα πρέπει παράλληλα να βρεθεί αποτελεσματικός μηχανισμός για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής που θα αντικαταστήσει το τεκμήριο. Γι’ αυτό και, από όλες τις παρεμβάσεις της ΔΕΘ, η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού συστήματος εμφανίζεται ως η δυσκολότερη, με πιθανότερο ενδεχόμενο μια σταδιακή αναμόρφωσή αντί μιας άμεσης κατάργησης.
