Το «επιτελικό κράτος» Μητσοτάκη δεν μπορεί να επικαλείται πλέον ότι αιφνιδιάζεται από τις φωτιές. Γνωρίζει πότε έρχεται ο κίνδυνος, διαθέτει μετεωρολογικά μοντέλα, χάρτες επικινδυνότητας και δορυφορικά δεδομένα. Κι όμως, απλώς περιμένει να ξεσπάσει το κακό για να ενεργοποιήσει απλά και μόνο το 112, το μοναδικό «εργαλείο» που χρησιμοποιεί για την επικοινωνιακή διαχείριση της καταστροφής.
Το μοτίβο είναι εφιαλτικά προβλέψιμο: η φωτιά ξεσπά, το 112 χτυπά ασταμάτητα, οι οικισμοί εκκενώνονται και οι πυροσβέστες δίνουν υπεράνθρωπες μάχες. Μόλις οι φλόγες υποχωρήσουν, το Μαξίμου βγάζει το γνωστό ποιηματάκι για τους ακραίους ανέμους και την κλιματική κρίση. Η κλιματική κρίση, όμως, είναι ένα άλλοθι, η βολική ασπίδα μιας κυβέρνησης που αρνείται να απαντήσει στο βασικό ερώτημα: τι έκανε το κράτος πριν από τη φωτιά;
Τα στοιχεία από το 2019 και μετά -την περίοδο δηλαδή της διακυβέρνησης Μητσοτάκη- είναι αμείλικτα. Το 2021 κάηκαν πάνω από 1,3 εκατομμύρια στρέμματα. Το 2023 η καμένη γη στην επικράτεια άγγιξε τα 1,61 εκατομμύρια στρέμματα, με τον Έβρο να θρηνεί 935.000 στρέμματα στη μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά της Ευρώπης. Στην Αττική, μέσα στα χρόνια της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, έχουν γίνει στάχτη εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα σε Πάρνηθα, Βαρνάβα, Δερβενοχώρια, Βίλια, Γεράνεια Όρη και Κερατέα. Ακόμη και οι χρονιές που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως «βελτιωμένες» δεν συνιστούν πιστοποιητικό επιτυχίας, αλλά απλή στατιστική διαχείριση μιας μόνιμης καταστροφής.
Μετά από χρόνια στην εξουσία, η κυβέρνηση δεν δικαιούται πλέον να επικαλείται το «παλιό κράτος». Αντί για πρόληψη, επενδύει εκ των υστέρων στην καταστολή και σε βιντεάκια από το Συντονιστικό Κέντρο. Όμως, το 112 είναι εργαλείο για την αποφυγή ανθρώπινων απωλειών, όχι πολιτική δασοπροστασίας. Το να διώχνεις τον πολίτη από το σπίτι του είναι η έσχατη ομολογία ότι το κράτος απέτυχε να προστατεύσει το δάσος.
Πού είναι οι πραγματικοί καθαρισμοί των δασών, οι συντηρημένες αντιπυρικές ζώνες, ο έλεγχος των δικτύων κοινής ωφέλειας και η αξιοποίηση των προτάσεων επιστημονικών φορέων για την δασοπροστασία; Η πρόληψη δεν είναι επικοινωνιακό σύνθημα, είναι τεχνική δουλειά που πρέπει να γίνεται πριν εμφανιστεί η φωτιά.
Όταν η καταστροφή επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο με το ίδιο ακριβώς μοτίβο, δεν αποτυγχάνει απλώς η διαχείριση της κρίσης, αποτυγχάνει το ίδιο το μοντέλο. Και τότε η ευθύνη δεν είναι πια «του ανέμου», αλλά καθαρά θέμα πολιτικής ανικανότητας της σημερινής κυβέρνησης.
