Την ίδια στιγμή, όμως, η απόσταση από την πρόθεση μέχρι την υλοποίηση παραμένει μεγάλη. Έξι στις δέκα επιχειρήσεις δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πράσινη μετάβαση, με τη χρηματοδότηση, την αβεβαιότητα γύρω από την απόδοση των επενδύσεων και την έλλειψη τεχνογνωσίας και εξειδικευμένων δεξιοτήτων να αποτελούν τα σημαντικότερα εμπόδια.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της μελέτης «Πράσινη Μετάβαση των Επιχειρήσεων της Αττικής: Από την Προσαρμογή στην Ανταγωνιστικότητα», η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας Athens Forward της Περιφέρειας Αττικής, σε συνεργασία με την Grant Thornton. Η έρευνα βασίστηκε στις απαντήσεις 309 επιχειρήσεων της Αττικής και τα αποτελέσματά της έδωσε στη δημοσιότητα η Περιφέρεια.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις προτιμούν παρεμβάσεις με περισσότερο άμεσο και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Η ενεργειακή αποδοτικότητα συγκεντρώνει το 37% των πράσινων επενδύσεων που σχεδιάζουν για το τρέχον έτος, αποτελώντας με διαφορά την πρώτη επιλογή.
Ακολουθούν τα πράσινα κτίρια και οι ανακαινίσεις με 24% και οι επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με 22%. Χαμηλότερα βρίσκονται η εξοικονόμηση νερού με 18%, η κυκλική παραγωγή με 17% και η μείωση εκπομπών αερίων με 15%, ενώ 16% των επιχειρήσεων δεν σχεδιάζει πράσινες επενδύσεις.
Η ίδια η μελέτη επισημαίνει ότι η πράσινη μετάβαση πραγματοποιείται ακόμη περισσότερο με όρους προσαρμογής και συμμόρφωσης και λιγότερο ως στρατηγική επιλογή μετασχηματισμού. Πρακτικές όπως η κυκλική οικονομία και οι ολοκληρωμένες στρατηγικές κλιματικής ουδετερότητας εμφανίζουν χαμηλότερο βαθμό ωρίμανσης. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή όταν εξετάζεται συνολικά η επενδυτική δραστηριότητα. Το 29% επενδύει σε μικρό βαθμό σε πράσινες τεχνολογίες, το 27% δεν έχει πραγματοποιήσει καμία σχετική επένδυση και άλλο ένα 20% βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού.
Παρά τη στροφή προς την ενεργειακή εξοικονόμηση, το 60% των επιχειρήσεων αναφέρει ότι συναντά δυσκολίες στην πράσινη μετάβαση, έναντι 33% που δηλώνει ότι δεν αντιμετωπίζει προβλήματα. Ένα επιπλέον 7% δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε κάποια σχετική δράση.
Τα προβλήματα διαφοροποιούνται ανάλογα με το μέγεθος. Για τις μικρότερες επιχειρήσεις κυριαρχούν η έλλειψη πόρων και τεχνογνωσίας, ενώ στις μεγαλύτερες μεγαλύτερο βάρος έχουν τα κανονιστικά και επενδυτικά εμπόδια. Οι επιχειρήσεις ζητούν ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των επενδύσεων, καλύτερο συντονισμό των διαθέσιμων εργαλείων και ανάπτυξη πράσινων δεξιοτήτων.
Μάλιστα, ένα από τα συμπεράσματα της ποιοτικής έρευνας είναι ότι η χρηματοδότηση από μόνη της δεν αρκεί. Οι επιχειρήσεις ζητούν παράλληλα ενημέρωση και καθοδήγηση, κάλυψη μέρους του κόστους και υποστήριξη κατά την υλοποίηση, ενώ γραφειοκρατικά, διοικητικά και ρυθμιστικά εμπόδια εξακολουθούν να δυσκολεύουν σημαντικό μέρος τους.
Τα ευρήματα της μελέτης συνδέονται από την Περιφέρεια Αττικής με τον σχεδιασμό της για τη χρηματοδότηση και υποστήριξη των μικρών επιχειρήσεων. Μέσω του Attiki On, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Περιφέρεια, χρηματοδοτούνται πλέον 1.044 επενδυτικά σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων με 95,5 εκατ. ευρώ, με τις επενδύσεις να περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων ενεργειακές αναβαθμίσεις, τεχνολογικό εκσυγχρονισμό και παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Το Athens Forward, μέσω του οποίου εκπονήθηκε η μελέτη, έχει δημιουργηθεί ακριβώς για να τροφοδοτεί με στοιχεία τον αναπτυξιακό σχεδιασμό της Περιφέρειας. Η προτεινόμενη στρατηγική δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και προβλέπει διαφοροποίηση των παρεμβάσεων ανάλογα με τον κλάδο, το μέγεθος και τον βαθμό «πράσινης» ωριμότητας κάθε επιχείρησης.
