Το καλοκαίρι του 2008, λίγες εβδομάδες πριν καταρρεύσει η επενδυτική τράπεζα Lehman Brothers, οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύτηκαν σχεδόν στα 150 δολάρια το βαρέλι. Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι φέτος το καλοκαίρι οι τιμές θα μπορούσαν να είναι ακόμη υψηλότερες, εάν το ζωτικής σημασίας Στενό του Ορμούζ παραμείνει κλειστό.

Οι τιμές του αμερικανικού αργού έχουν ήδη αυξηθεί από 65 σε περίπου 100 δολάρια από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή - με αύξηση της τάξης του 51% μόνο τον Μάρτιο, τη δεύτερη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από την έναρξη των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης το 1983. Παράλληλα, η τιμή της βενζίνης ξεπέρασε τα 4 δολάρια το γαλόνι στις ΗΠΑ, αυξάνοντας το κόστος για τρόφιμα, αεροπορικά εισιτήρια και άλλες υπηρεσίες.

Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι η σύγκρουση θα λήξει τις επόμενες εβδομάδες και ότι οι τιμές της βενζίνης θα «πέσουν κατακόρυφα». Ωστόσο, ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί και το Στενό του Ορμούζ παραμείνει κλειστό, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 200 δολάρια το βαρέλι - δίνοντας μια πιθανότητα περίπου 20%.

Σύμφωνα με τον Vikas Dwivedi, στρατηγικό αναλυτή πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Macquarie Group, η τιμή των 200 δολαρίων είναι πιθανή ακόμη και αν ο πόλεμος τερματιστεί, αλλά το Στενό παραμείνει κλειστό. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Taylor Rogers δήλωσε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει σχέδιο προκειμένου να μετριάσει τις βραχυπρόθεσμες διαταραχές στις αγορές ενέργειας, ενώ συνεχίζει να λαμβάνει γρήγορα μέτρα όταν είναι απαραίτητο.

Αν οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 200 δολάρια, η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ θα μπορούσε να φτάσει περίπου 7 δολάρια το γαλόνι, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ των 5,02 δολαρίων το 2022. Οι αναλυτές εξηγούν ότι τέτοιες αυξήσεις αντανακλούν τη σοβαρότητα της διαταραχής στην προσφορά και δείχνουν ότι αν το πετρέλαιο δεν αρχίσει σύντομα να ρέει από τη Μέση Ανατολή, οι τιμές θα χρειαστεί να αυξηθούν αρκετά για να ισορροπήσουν την αγορά μειώνοντας τη ζήτηση.

Η Bank of America εκτιμά ότι μόνο τον Μάρτιο χάθηκαν ημερησίως 14-15 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων ενέργειας, ενώ προβλέπει ότι οι τιμές θα κυμανθούν γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του έτους, με πιθανή άνοδο αν η διακοπή στο Στενό συνεχιστεί. Η τράπεζα προειδοποιεί ότι μια «εκτεταμένη» διακοπή της προσφοράς θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές πάνω από 150 δολάρια το βαρέλι αυτό το τρίμηνο, προκαλώντας οικονομική αναστάτωση ανάλογη ή χειρότερη από την ενεργειακή κρίση της δεκαετίας του 1970.

Οι προβλέψεις αυτές θα πρέπει να γίνουν δεκτές με κάθε επιφύλαξη, καθώς η στρατιωτική εξέλιξη και η διάρκεια του πολέμου είναι αβέβαιες. Αν το αμέσως επόμενο διάστημα το Στενό του Ορμούζ ανοίξει και οι ενεργειακές υποδομές επισκευαστούν, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να μειωθούν γρήγορα, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Η Bank of America παρουσιάζει τρία σενάρια: στην περίπτωση ταχείας αποκλιμάκωσης, η τιμή του Brent θα κυμανθεί κατά μέσο όρο στα 77,5 δολάρια το βαρέλι το 2026· αν ο πόλεμος λήξει μέσα σε 2-4 εβδομάδες, η μέση τιμή θα είναι 92,5 δολάρια· στο χειρότερο σενάριο, μια εκτεταμένη διαταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει σε στασιμότητα εισοδημάτων, απώλεια θέσεων εργασίας και αναταράξεις στις αγορές.

Πηγή: CNN