Λιανεμπόριο: Το ενεργειακό κόστος παραμένει βαρίδι για επιχειρήσεις και καταναλωτές

Λιανεμπόριο: Το ενεργειακό κόστος παραμένει βαρίδι για επιχειρήσεις και καταναλωτές
Τρίτη, 13/01/2026 - 08:04

Παρά τις ενδείξεις σταθεροποίησης σε επίπεδο οικονομικού κλίματος, το λιανεμπόριο συνεχίζει να λειτουργεί υπό συνθήκες αυξημένης πίεσης, με το κόστος ενέργειας να παραμένει ένας από τους βασικούς παράγοντες που περιορίζουν τόσο την κερδοφορία των επιχειρήσεων όσο και την αγοραστική δυνατότητα των καταναλωτών. Το αποτύπωμα αυτό καταγράφεται τόσο στις έρευνες της αγοράς όσο και στις παρεμβάσεις θεσμικών φορέων.

Σύμφωνα με την έρευνα της ΕΣΕΕ για την εορταστική αγορά, τα αυξημένα λειτουργικά κόστη εξακολουθούν να αποτελούν βασικό παράγοντα πίεσης για τις επιχειρήσεις, περιορίζοντας την κερδοφορία και τη δυνατότητα απορρόφησης του κόστους. Μεταξύ των παραγόντων που επιβαρύνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων περιλαμβάνονται το ενεργειακό κόστος, τα ενοίκια και το κόστος προμηθειών, στοιχεία που λειτουργούν ανασταλτικά τόσο για τις επενδύσεις όσο και για την ενίσχυση των πωλήσεων.

Την εικόνα αυτή ενισχύει και η τοποθέτηση του προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννη Χατζηθεοδοσίου σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ο οποίος σημείωσε ότι η αγοραστική αξία των καταναλωτών έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια, παρά τις αυξήσεις αποδοχών, εξαιτίας της ακρίβειας, του κόστους της ενέργειας και του ύψους των ενοικίων.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Νοέμβριο δείχνουν βελτίωση των προσδοκιών στους περισσότερους κλάδους της οικονομίας, με εξαίρεση το λιανικό εμπόριο, όπου η εορταστική περίοδος δεν φαίνεται να έχει αποτιμηθεί θετικά. Το εύρημα αυτό επιβεβαιώνει ότι, παρά τη γενικότερη βελτίωση του κλίματος, η κατανάλωση παραμένει ο πιο αδύναμος κρίκος.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η έρευνα της ΕΣΕΕ αναδεικνύει το αυξημένο κόστος ως τη βασικότερη πρόκληση για τις επιχειρήσεις το 2025, με το λειτουργικό κόστος να καταγράφεται πρώτο με ποσοστό 16%. Ακολουθούν οι οικονομικές υποχρεώσεις και η μείωση της καταναλωτικής δαπάνης με 12% αντίστοιχα, ενώ η αύξηση του κόστους από προμηθευτές συγκεντρώνει 11% και η διαχείριση των ανατιμήσεων 10%. Το υψηλό κόστος ενέργειας αναφέρεται αυτοτελώς από το 5% των επιχειρήσεων, ποσοστό που, αν και χαμηλότερο στην κατάταξη, ενσωματώνεται οριζόντια στο λειτουργικό κόστος και λειτουργεί ως σταθερός παράγοντας πίεσης.

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ κατά τη φετινή εορταστική περίοδο περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις (52%) κατέγραψαν χαμηλότερες πωλήσεις συγκριτικά με πέρυσι, ενώ επίσης υψηλό ήταν το ποσοστό (32%) των επιχειρήσεων με πωλήσεις στα περσινά επίπεδα. Στις επιχειρήσεις που πραγματοποίησαν χαμηλότερες πωλήσεις κατά τη φετινή εορταστική περίοδο, το 46% δήλωσε μείωση έως 10%, και 1 στις 3 (34%) δήλωσε πτώση τζίρου από 11% έως 20%. Αυτό σημαίνει πως, με αναγωγή επί του συνόλου των επιχειρήσεων του δείγματος της έρευνας, 4 στις 10 (42%) δήλωσαν μείωση τζίρου έως και 20%. Τέσσερις στις 10 επιχειρήσεις (41%) εμφανίζονται μέτρια ικανοποιημένες από την επισκεψιμότητα στα καταστήματα, ενώ 3 στις 10 (33%) παρουσιάζονται λίγο έως καθόλου ικανοποιημένες.

Επιπλέον η μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, σε συνδυασμό με το αυξημένο λειτουργικό κόστος και την αβεβαιότητα, ανάγκασε 4 στις 10 επιχειρήσεις (42%) να πραγματοποιήσουν προσφορές/εκπτώσεις κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου. Ειδικότερα, το 48% των επιχειρήσεων που προχώρησαν σε εκπτώσεις, μειώνοντας τις τιμές των προϊόντων τους από 11% έως 20%.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης στην αγορά είναι ότι για το σύνολο του 2025, οι μισές επιχειρήσεις (49%) εκτιμούν μείωση πωλήσεων συγκριτικά με μόλις το 15% που εκτιμά πως η κίνηση είχε ανοδική πορεία.

Ως εκ τούτοι οι πρόσφατες εξελίξεις καθιστούν τις επιχειρήσεις μάλλον συγκρατημένες αναφορικά με τις προβλέψεις τους για τις πωλήσεις κατά τη διάρκεια των χειμερινών εκπτώσεων του 2026. Οι μισές επιχειρήσεις (47%) αναμένουν τις πωλήσεις τους να κινηθούν σε χαμηλά επίπεδα ενώ 1 στις 3 (35%) σε μέτρια.

Στις κυριότερες προκλήσεις οι επιχειρήσεις ιεραρχούν το λειτουργικό κόστος, τις οικονομικές υποχρεώσεις, τη μείωση της καταναλωτικής δαπάνης, την αύξηση κόστους προμηθευτών, τη διαχείριση των ανατιμήσεων, αλλά και το κόστος ενέργειας κ.ά.