Η επίθεση στην ιρανική πλευρά του South Pars, του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο που μοιράζονται Ιράν και Κατάρ, ενεργοποίησε νέο κύμα ανόδου στις διεθνείς αγορές. Το Brent κινείται πλέον κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, το αμερικανικό αργό προσεγγίζει τα 97 δολάρια, ενώ το φυσικό αέριο στο ολλανδικό hub TTF έκλεισε με άνοδο 6,1% στα 54,7 ευρώ/MWh για τα συμβόλαια Απριλίου. Ενώ η Citi χθες ανέφερε ότι αναμένει σημαντική άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, καθώς εντείνονται οι διαταραχές στην προσφορά λόγω της σύγκρουσης, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι το Brent θα αυξηθεί στα 110 έως 120 δολάρια το βαρέλι τις επόμενες ημέρες.

Την ίδια ώρα άνοδος καταγράφεται σχεδόν σε όλες τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης με την ελληνική, που έκλεισε στα 101,23 ευρώ/MWh, να είναι από τις φθηνότερες της ΕΕ. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αγορές της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας έκλεισαν στα 103,02 ευρώ/MWh, της Αυστρίας στα 117,92 ευρώ/MWh, της Γερμανίας στα 113,79 ευρώ/MWh, της Ιταλίας λόγω και της μεγάλης εξάρτησης της από το φυσικό αέριο στα 139,35 ευρώ/MWh, ενώ κατά πολύ φθηνότερες εξαιτίας των πυρηνικών αλλά και των ΑΠΕ, είναι σήμερα οι αγορές της Γαλλίας στα 30,75 ευρώ/MWh και της Ιβηρικής στα 24,95 ευρώ/MWh.

Η αύξηση της μέσης χονδρικής τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας στην ελληνική αγορά, ανέρχεται για σήμερα (19/3) σε ποσοστό 11,42% και αυτό παρά το γεγονός ότι η συμμετοχή των ΑΠΕ στο μείγμα παραγωγής είναι ιδιαιτέρως υψηλή και φθάνει σχεδόν στο 55%. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην αποτύπωση της αυξημένης τιμής του φυσικού αερίου και στις τιμές του ηλεκτρισμού παρά το ότι η συμμετοχή του στο μείγμα παραγωγής είναι μόλις 25%.

Σε αυτό το περιβάλλον το θέμα της ενέργειας αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ που ξεκινά σήμερα στις Βρυξέλλες, με την ελληνική πλευρά να θέτει την πρόταση για ενεργοποίηση «ρήτρας διαφυγής» στους φόρους της ενέργειας. Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα μείωσης ειδικών φόρων σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να επιβαρύνει τα ελλείμματα των κρατών μελών.

Αυτό προκύπτει από τις πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην ειδική εκδήλωση του Bloomberg για την ενέργεια, με τίτλο «Greek Energy: The New Era» ενώ και ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης σε χθεσινή του συνέντευξη αναφέρθηκε στη ρήτρα διαφυγής: «Η ρήτρα διαφυγής ένα δυνητικό μέτρο από το ευρωπαϊκό «μενού». Εγώ δεν θα σας πω ακόμα ποια θα είναι αυτά τα μέτρα, γιατί είτε σε εθνικό είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, απαντάς στο πρόβλημα που έχεις στο πεδίο. Εδώ είναι τέτοια η φύση του προβλήματος, είναι τέτοια η αβεβαιότητα του προβλήματος. Πρέπει να δούμε τη στιγμή που θα παρέμβουμε με δεδομένο το πόσα χρήματα έχουμε, με δεδομένες και τις δυνατότητές μας. Διαλέγεις τη στιγμή, διαλέγεις χειρουργικά την παρέμβαση».

Πάντως ο κ. Μητσοτάκης σε ό,τι αφορά τη μείωση των φόρων στα ενεργειακά προϊόντα, στα οποία η ελληνική κυβέρνηση πέραν των υγρών καυσίμων συμπεριλαμβάνει το φυσικό αέριο και τον ηλεκτρισμό ξεκαθάρισε ότι δεν θα προχωρήσει σε μεμονωμένες κινήσεις εάν δεν ληφθούν συλλογικές αποφάσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αφού εκτίμησε ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, υπογράμμισε ότι θα πρέπει να εξεταστεί το ζήτημα της φορολογίας. Όπως είπε, «οι ειδικοί φόροι είναι πολύ υψηλοί σε όλη την Ευρώπη και, σε έναν βαθμό, ρυθμίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

«Μια πιθανή λύση εάν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, πρόσθεσε, θα ήταν να υπάρξει μια περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους αυτούς, ώστε να μπορούν οι κυβερνήσεις να τους μειώνουν χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να προσμετράται στο έλλειμμα ή στους στόχους για τα πλεονάσματα».

Ειδικά σε ότι αφορά την Ελλάδα, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση θα εξέταζε μείωση ειδικών φόρων μόνο αν αυτό αποτελούσε ευρωπαϊκή απόφαση.