Οι τελικές αργίες του Ραμαζανιού ξεκίνησαν νωρίτερα για τους φοιτητές στο Μπαγκλαντές - αν και για τελείως λάθος λόγους.
Τα μεγαλύετερα πανεπιστήμια της χώρας ανακοίνωσαν ότι τα μαθήματα αναστέλλονται άμεσα έως αργότερα μέσα στον μήνα. Η κυβέρνηση έκλεισε τις πανεπιστημιουπόλεις για να εξοικονομήσει ηλεκτρική ενέργεια, σε μια δραστική αντίδραση στην παγκόσμια ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο.
«Δεν μου μοιάζει με διακοπές», είπε ο 23χρονος Αμπντουλάχ Αλ Μαχμούντ Μεχέντι, μεταπτυχιακός φοιτητής κοινωνικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ντάκα.
Όπως και πολλές άλλες χώρες, το Μπαγκλαντές ανησυχεί για την προμήθεια αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η πρόσβαση στο αέριο προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς περίπου το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας παράγεται από μονάδες που καίνε φυσικό αέριο. Σχεδόν το ένα τρίτο αυτού του αερίου προέρχεται από το Κατάρ, και ο πόλεμος στον Κόλπο έχει σχεδόν μπλοκάρει τη ροή του.
Πέρα από το κλείσιμο των πανεπιστημίων, η κυβέρνηση επιβάλλει προσωρινές διακοπές ρεύματος και άλλα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας. Αν εξαντληθεί το αέριο, θα περιοριστεί και η ηλεκτρική ενέργεια που τροφοδοτεί τόσο τα νοικοκυριά όσο και τα εργοστάσια, τα οποία αποτελούν τη βάση της εξαγωγικής οικονομίας της χώρας.
Η κρίση εκτυλίσσεται σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας: Το Μπανγκλαντές εξέλεξε νέα κυβέρνηση μόλις πριν από έναν μήνα - την πρώτη μετά την κατάρρευση της διακυβέρνησης της Σέιχ Χασίνα τον Αύγουστο του 2024. Ο νέος πρωθυπουργός, Ταρίκ Ραχμάν, ανέλαβε καθήκοντα τον Φεβρουάριο δηλώνοντας ότι η νίκη του «ανήκει στη δημοκρατία», προειδοποιώντας ωστόσο ότι η χώρα ξεκινά τη νέα της πορεία με εύθραυστη οικονομία.
Η Χασίνα ανατράπηκε έπειτα από 15 χρόνια στην εξουσία από ένα κίνημα με επικεφαλής φοιτητές, που τροφοδοτήθηκε από την οργή για την οικονομική κρίση. Το οικονομικό μοντέλο του Μπανγκλαντές βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή ενδυμάτων - σχεδόν το 85% των εξαγωγών - ενώ παράλληλα εξαρτάται από εισαγωγές καυσίμων και βασικών αγαθών.
Αυτό καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις. Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία και εκτινάχθηκαν οι τιμές τροφίμων και ενέργειας, η οικονομία του Μπαγκλαντές κλονίστηκε. Η βιομηχανία ενδυμάτων επέζησε εκείνης της κρίσης, όπως είχε αναδιαμορφωθεί και μετά την κατάρρευση εργοστασίου το 2013, που στοίχισε τη ζωή σε 1.134 εργάτες.
Σήμερα η ανθεκτικότητα αυτής της βιομηχανίας δοκιμάζεται ξανά. Ο Μοχιντίν Ρουμπέλ, πρώην διευθυντής της Ένωσης Κατασκευαστών και Εξαγωγέων Ενδυμάτων του Μπαγκλαντές και ιδιοκτήτης εργοστασίων, αποδίδει την ευαλωτότητα της χώρας στην έλλειψη διαφοροποίησης. «Οι Μπαγκλαντεσιανοί είναι πολύ καλοί σε ένα πράγμα - τα έτοιμα ενδύματα», είπε. «Δεν έχουμε διαφοροποιήσει την οικονομία μας». Το ίδιο, κατά τη γνώμη του, ισχύει και για το ενεργειακό σύστημα, που βασίζεται ελάχιστα στις ανανεώσιμες πηγές.
Η χώρα εφαρμόζει ήδη το λεγόμενο load shedding, δηλαδή προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος διάρκειας μερικών ωρών, για να μειωθεί η πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα. Για τα σύγχρονα εργοστάσια αυτό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, καθώς δεν μπορούν να αφήσουν χιλιάδες εργαζομένους αδρανείς. Τα περισσότερα διαθέτουν μεγάλες γεννήτριες ντίζελ για να καλύπτουν τα κενά στην παροχή.
Ένα ακόμη ζήτημα είναι η καλοκαιρινή ζέστη, που φτάνει νωρίς στη χώρα. Η κυβέρνηση ενδέχεται να ξεκινήσει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος έως τον Απρίλιο, όταν η ζήτηση μπορεί να ξεπεράσει τα 18.000 μεγαβάτ.
Σύμφωνα με αναλυτές, μέρος της λύσης είναι η εξοικονόμηση ενέργειας στα νοικοκυριά, τα οποία καταναλώνουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από τη βιομηχανία, ενώ ορισμένοι προκρίνουν τις «διπλωματικές ευκαιρίες» της κρίσης, καθώς η Ινδία αναμένεται να προμηθεύει το Μπαγκλαντές περίπου 15.000 τόνους ντίζελ τον μήνα.
Στη Ζώνη Επεξεργασίας Εξαγωγών της Ντάκα, τον βασικό βιομηχανικό κόμβο της χώρας, η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας είναι εγγυημένη. Ωστόσο, εκτός της ζώνης η κατάσταση είναι διαφορετική. «Έξω από αυτή», είπε ο Ρουμπέλ, «οι άνθρωποι χρειάζονται τις γεννήτριες πολύ πιο συχνά».
Πηγή: New York Times
