Η προσωρινή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου προκάλεσε άλμα στις αγορές, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να υποχωρούν στα χαμηλότερα επίπεδα από τις αρχές Μαρτίου.
Λύθηκε όμως η ενεργειακή κρίση; Όχι τόσο γρήγορα.
Ακόμη κι αν η ειρηνευτική συμφωνία τηρηθεί, παραμένουν οι ανησυχίες για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ, τον ανταγωνισμό στο φυσικό αέριο και τις κατεστραμμένες υποδομές.
Πτώση τιμών και αισιοδοξία
Το πιο άμεσο αποτέλεσμα της κατάπαυσης του πυρός είναι η μείωση του κόστους, καθώς εξαλείφεται η απειλή επιθέσεων στη ναυτιλία. Την Τρίτη, το πετρέλαιο Brent υποχώρησε κάτω από τα 80 ευρώ, στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές Μαρτίου, ενώ το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έπεσε σε χαμηλά μέσα Απριλίου.
Η εταιρεία ερευνών Kpler αναφέρει ότι οι ζημιές στις πετρελαϊκές υποδομές είναι περιορισμένες και οι ροές μπορούν να επανέλθουν σε έξι εβδομάδες, με το Ιράν να ανακάμπτει ταχύτερα.
Λόγω του πολέμου και του κλεισίματος των Στενών, η παγκόσμια παραγωγή είχε μειωθεί κατά 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Η Kpler προβλέπει ότι το έλλειμμα θα πέσει στα 2,6 εκατομμύρια βαρέλια μέχρι τα τέλη Αυγούστου, ενώ Ιράκ και Κουβέιτ θα φτάσουν σε προπολεμικά επίπεδα τον Δεκέμβριο. Αυτό θα αποσυμπιέσει και την αγορά καυσίμων αεροπλάνων στην Ευρώπη.
«Δεν έχουμε ξεπεράσει τον κίνδυνο»
Ωστόσο, ο Daniel Kral (Oxford Economics) τονίζει ότι η πτώση των τιμών είναι «περιορισμένη» και οι τιμές απέχουν πολύ από τα προπολεμικά επίπεδα, λόγω σκεπτικισμού για το τελικό περιεχόμενο του μνημονίου συναντίληψης.
Επίσης, απαιτείται χρόνος για την απομάκρυνση των ιρανικών ναρκών από τα στενά και την αξιολόγηση των ζημιών.
Ο Carsten Brzeski (ING) σχολιάζει ότι η αντίδραση της αγοράς «φαίνεται πολύ καλή για να είναι αληθινή», αν και σημειώνει ότι αυτή είναι η πρώτη συμφωνία που επιβεβαιώνει και το ίδιο το Ιράν, μετά από 37 ανακοινώσεις του Τραμπ.
Το αγκάθι των «διοδίων»
Μεγάλο σημείο τριβής αποτελεί η πρόθεση της Τεχεράνης να επιβάλει ένα «τέλος» (αντί για διόδια) στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας τροφοδοσίας ενέργειας. Η πλειοψηφία των πλοιοκτητών εμφανίζεται απρόθυμη να εισέλθει ξανά στα στενά αν υπάρξει τέτοιο κόστος.
Αν και 118 εγκλωβισμένα δεξαμενόπλοια μπορούν να αποχωρήσουν άμεσα, η επανέναρξη της κανονικής διέλευσης θα είναι αργή (12 πλοία την ημέρα εντός μηνός, δηλαδή στο μισό των προπολεμικών επιπέδων). Η Maersk δήλωσε ότι είναι «πολύ νωρίς για εκτιμήσεις».
Μάχη για το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG)
Ακόμη και με ανοιχτά στενά, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει έντονο ανταγωνισμό με την Ασία για το LNG αυτό το καλοκαίρι.
Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω στους στόχους πλήρωσης των αποθηκών της και κινδυνεύει με αγορές πανικού ενόψει χειμώνα. Αν το φαινόμενο «Super El Niño» φέρει καύσωνες στην Ασία αυξάνοντας τη ζήτηση για κλιματισμό, η Ευρώπη θα αναγκαστεί να προσφέρει υψηλότερες τιμές για να εξασφαλίσει φορτία.
Τέλος, αν η Κίνα αρχίσει να αγοράζει ξανά για να αναπληρώσει τα αποθέματά της, θα τεθεί ένα σκληρό κατώτατο όριο στο πόσο μπορούν να πέσουν οι τιμές διεθνώς.
