Γιατί όταν το χρέος διογκώνεται όχι από την αδυναμία πληρωμής, αλλά από τοκογλυφικές πρακτικές, τότε δεν μιλάμε για «κόκκινα δάνεια». Μιλάμε για κόκκινες γραμμές που έχουν ξεπεραστεί προ πολλού.
Οι τράπεζες ξεφορτώθηκαν τα δάνεια σε funds για ένα κομμάτι ψωμί. Τα funds τα παρέδωσαν σε servicers χωρίς καμία κοινωνική ή θεσμική λογοδοσία. Και όλοι μαζί, με την πλήρη ανοχή –αν όχι τη συνενοχή– της Πολιτείας, επιδόθηκαν σε έναν ανελέητο πόλεμο κατά της πρώτης κατοικίας. Όχι των «στρατηγικών κακοπληρωτών», όπως βολικά βαφτίστηκαν οι πάντες, αλλά ανθρώπων που γονάτισαν από την κρίση, την πανδημία, την ακρίβεια.
Η χθεσινή απόφαση του Αρείου Πάγου αποκαλύπτει το προφανές. Οι τόκοι που επιβάλλονται δεν είναι εργαλείο καλής λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος , αλλά όπλο εξόντωσης των δανειοληπτών. Είναι το μαθηματικό τέχνασμα που μετατρέπει ένα δάνειο σε ισόβια καταδίκη και ένα σπίτι σε λεία.
Και εδώ γεννάται το κρίσιμο ερώτημα. Αν η Δικαιοσύνη αναγνωρίζει το πρόβλημα, γιατί η Πολιτεία εξακολουθεί να παριστάνει τον θεατή;
Ο νόμος Κατσέλη, με όλες τις αδυναμίες του, ήταν το τελευταίο πραγματικό ανάχωμα προστασίας των αδύναμων δανειοληπτών. Αντί να βελτιωθεί, να επικαιροποιηθεί και να γίνει μόνιμος μηχανισμός προστασίας της πρώτης κατοικίας, καταπατήθηκε συστηματικά. Υπονομεύτηκε διοικητικά, αποδυναμώθηκε πολιτικά και τελικά εγκαταλείφθηκε, με την κυβερνητική ανοχή να λειτουργεί ως σιωπηρή άδεια για μαζικές κατασχέσεις.
Το αποτέλεσμα; Η πρώτη κατοικία μετατράπηκε από κοινωνικό δικαίωμα σε χρηματοοικονομικό προϊόν υψηλότατου ρίσκου. Από στέγη ζωής σε asset προς εκποίηση.
Η χώρα δεν χρειάζεται άλλα ημίμετρα, ούτε «ευκαιριακές ρυθμίσεις» και συνεχή παρέμβαση της Δικαιοσύνης. Χρειάζεται μόνιμη, θεσμική και καθολική προστασία της πρώτης κατοικίας, με πραγματικό έλεγχο στους τόκους, διαγραφή μέρους των οφειλών και υποχρέωση των funds να διαπραγματεύονται επί ίσοις όροις με τους πολίτες, όχι με το μαχαίρι στον λαιμό.
Γιατί όσο το κράτος προστατεύει τα funds και όχι τους πολίτες, όσο θεωρεί την κοινωνική διάλυση «παράπλευρη απώλεια», τόσο η εμπιστοσύνη στη Δημοκρατία θα καταρρέει μαζί με τα ρολά των σπιτιών που βγαίνουν στο σφυρί.
Η σημερινή απόφαση του Αρείου Πάγου είναι ένα καμπανάκι.
Το ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα συνεχίσει να κάνει πως δεν το ακούει.
