Η Μεγάλη «Χωματερή» του Ειρηνικού (Great Pacific Garbage Patch) καλύπτει περίπου 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα μεταξύ Καλιφόρνιας και Χαβάης.

Φιλοξενώντας κατ' εκτίμηση 1,8 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού, τα οποία συγκρατούνται από τα κυκλικά ρεύματα της Υποτροπικής Δίνης του Βορείου Ειρηνικού, η ζώνη αυτή αποκάλυψε μια επιστημονική έκπληξη.

Αναλύοντας 105 δείγματα από αυτή τη χωματερή, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα ακμάζον παράκτιο οικοσύστημα χιλιάδες μίλια μακριά από την ξηρά.

Τα παράκτια είδη όχι μόνο ευδοκιμούσαν πάνω στα πλαστικά, αλλά αναπαράγονταν με επιτυχία στον ανοιχτό ωκεανό, υπερτερώντας των αυτόχθονων ειδών σε αναλογία τρία προς ένα. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nature Ecology & Evolution από το Smithsonian Environmental Research Center, εντόπισε 484 ασπόνδυλους οργανισμούς από 46 διαφορετικά είδη.

Κρίσιμης σημασίας είναι ότι τα 37 από αυτά ζουν κανονικά κοντά σε ακτές, βράχια και ρηχούς πυθμένες.

Από την επιβίωση στον μόνιμο αποικισμό

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα παράκτια είδη δεν επιβίωναν απλώς, αλλά αντίθετα πολλά αναπαράγονταν ενεργά. Οι ερευνητές βρήκαν στοιχεία για αυγά, νεαρά άτομα και ενήλικες που ζούσαν μαζί στα ίδια κομμάτια πλαστικού. Παράκτιοι οργανισμοί βρέθηκαν στο 70,5% των υπολειμμάτων που εξετάστηκαν, με τα σχοινιά και τα αλιευτικά δίχτυα να φιλοξενούν την περισσότερη ζωή, καθώς η μπερδεμένη δομή τους προσφέρει προστασία από θηρευτές.

Τα περισσότερα από αυτά τα είδη αναπαράγονται αγενώς ή μέσω άμεσης ανάπτυξης, γεγονός που τους δίνει δομικό πλεονέκτημα μακροχρόνιας επιβίωσης χωρίς την ανάγκη εύρεσης συντρόφου. Αυτό αποδεικνύει ότι η ιστορική απουσία τους από την ανοιχτή θάλασσα δεν οφειλόταν σε βιολογικά εμπόδια, αλλά στην έλλειψη στερεού υποστρώματος.

Τεχνητά υποστρώματα που δεν αποσυντίθενται

Τα αργά ρεύματα της δίνης κρατούν τα σκουπίδια εγκλωβισμένα στην ίδια περιοχή για χρόνια. Αντίθετα με το ξύλο ή τα φύκια, το πλαστικό δεν αποσυντίθεται εύκολα. Ένα αντικείμενο παραμένει στην επιφάνεια για δεκαετίες, δίνοντας χρόνο στα ζώα να προσκολληθούν και να δημιουργήσουν κοινότητες σε βάθος γενεών.

Ανάλογο φαινόμενο παρατηρήθηκε μετά το τσουνάμι του Τοχόκου το 2011, όταν εκατομμύρια τόνοι συντριμμιών ταξίδεψαν στον Ειρηνικό, με 280 είδη να επιβιώνουν πάνω τους για έως και έξι χρόνια. Οι ίδιοι οργανισμοί που εμφανίστηκαν τότε στα συντρίμμια, εντοπίζονται τώρα στα πλαστικά της δίνης.

Μια νέα οικολογική απειλή

Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτή τη νέα πραγματικότητα ως «νεοπελαγική κοινότητα»: ένα πρωτόγνωρο οικοσύστημα ανοιχτού ωκεανού που συντηρείται αποκλειστικά από τα πλαστικά σκουπίδια. Η κοινότητα αυτή τείνει να γίνει μόνιμη, καθώς τροφοδοτείται συνεχώς με νέα πλαστικά.

Μελέτη επιβεβαίωσε ότι τα είδη του ανοιχτού ωκεανού βρίσκονται πλέον σε άμεσο ανταγωνισμό με τους παράκτιους «λαθρεπιβάτες». Αυτό εγκυμονεί κινδύνους, καθώς τα παράκτια είδη που μεταφέρονται σε μακρινές ακτές ενδέχεται να εξελιχθούν σε χωροκατακτητικά είδη χωρίς φυσικούς θηρευτές, ανατρέποντας τη διατροφική αλυσίδα.

Πλέον, η αναπαράσταση του ωκεανού πριν από την πλαστική ρύπανση είναι εξαιρετικά δύσκολη, και αυτές οι νέες κοινότητες δεν πρόκειται να εξαφανιστούν, ακόμη κι αν εξαφανιζόταν το πλαστικό.

Πηγή: futura-sciences.com