Η πρωτοβουλία του ACER έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα μεταβάλλεται ταχύτατα, με τη διάσπαρτη και κατά κανόνα μεταβλητή παραγωγή από ΑΠΕ να αυξάνει τις απαιτήσεις ευελιξίας και αξιοπιστίας των δικτύων. Την ίδια στιγμή, η πλήρης αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου ασκεί ανοδικές πιέσεις στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, καθιστώντας κρίσιμη όχι μόνο την επέκταση αλλά και την πιο αποδοτική αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αναβάθμιση των δικτύων δεν αφορά μόνο τη δυνατότητα απορρόφησης περισσότερων ΑΠΕ, αλλά και την παροχή εργαλείων σε πολίτες και επιχειρήσεις για καλύτερο έλεγχο της κατανάλωσης και του κόστους του ρεύματος. Ο ACER επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, προτείνοντας ένα πλαίσιο δεικτών που μπορεί να αξιοποιηθεί από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές για την αξιολόγηση της απόδοσης των τεχνολογιών βελτίωσης των δικτύων στην πράξη.
Σημειώνεται ότι η νομοθεσία της ΕΕ απαιτεί ήδη από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να παρακολουθούν την ανάπτυξη έξυπνων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Για να διασφαλιστεί ότι οι λύσεις έξυπνων δικτύων προσφέρουν οφέλη, οι ρυθμιστικές αρχές χρειάζονται τρόπους για να αξιολογούν την απόδοσή τους.
Με αφετηρία το Φόρουμ Υποδομών της Κοπεγχάγης τον Ιούνιο του 2025, ο ACER κλήθηκε, από κοινού με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E), να διαμορφώσει μια κοινή προσέγγιση για την αξιολόγηση της απόδοσης των λύσεων έξυπνων δικτύων σε επίπεδο μεταφοράς, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πίεσης στα δίκτυα.
Στο πλαίσιο αυτό το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (CEER) δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τους δείκτες για τη μέτρηση της απόδοσης σε επίπεδο διανομής.
Η υποδομή του έξυπνου δικτύου μεταφοράς μπορεί να αξιολογηθεί χρησιμοποιώντας δύο τύπους δεικτών:
1) Δείκτες εισροών, που περιγράφουν τι έχει εφαρμοστεί και
2) Δείκτες εκροών , που παρακολουθούν τι έχει επιτευχθεί.
Η έκθεση του ACER διαπιστώνει ότι λίγες χώρες της ΕΕ μετρούν συστηματικά την απόδοση των τεχνολογιών βελτίωσης του δικτύου στην πράξη, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. Στόχος του ACER είναι να αντιμετωπίσει αυτό το κενό, δημιουργώντας μία βάση για πιο συνεπείς και συγκρίσιμες αξιολογήσεις της απόδοσης των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς σε όλη την Ευρώπη.
Στο πλαίσιο αυτό ο ACER προτείνει τρεις δείκτες απόδοσης ώστε οι ρυθμιστικές αρχές να αξιολογήσουν εάν οι τεχνολογίες βελτίωσης του δικτύου στα δίκτυα μεταφοράς προσφέρουν βελτιώσεις και οφέλη κόστους:
1) Απόδοση των υφιστάμενων στοιχείων μεταφοράς σε λειτουργίες συστήματος σε πραγματικό χρόνο.
2) Απόδοση της επιχειρησιακής ασφάλειας.
3) Απόδοση της επέκτασης του δικτύου.
Οι προαναφερόμενοι δείκτες απόδοσης αφορούν στην επαύξηση της χωρητικότητας του δικτύου, τις μειώσεις του κόστους επιχειρησιακής ασφάλειας και τις οικονομικά αποδοτικότερες εναλλακτικές λύσεις έναντι της συμβατικής επέκτασης του δικτύου.
Πέρα από τους τρεις προτεινόμενους δείκτες απόδοσης, η μελέτη του ACER επισημαίνει ορισμένους συμπληρωματικούς τομείς παρακολούθησης, χρήσιμους για τις ρυθμιστικές αρχές και τους διαχειριστές. Οι προτάσεις αυτές αφορούν τη σύσταση του ACER προς τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές να ενσωματώσουν τους προτεινόμενους δείκτες ως κοινό πλαίσιο για την παρακολούθηση της απόδοσης των έξυπνων δικτύων σε επίπεδο μεταφοράς, επιτρέποντας μια μεταβατική περίοδο δύο έως τριών ετών. Παράλληλα τη σύσταση προς τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς να αναπτύξουν συμπληρωματικούς δείκτες εισόδου που να αντικατοπτρίζουν τη διαθεσιμότητα εργαλείων που επηρεάζουν τους προτεινόμενους δείκτες εξόδου, με το ENTSO-E να παρέχει καθοδήγηση και χαρτογραφήσεις αναφοράς για να διασφαλιστεί η συνέπεια σε ολόκληρη την ΕΕ.
