Η σημασία της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς και η σύνδεσής της με τις σύγχρονες ανάγκες των πόλεων βρέθηκαν στο επίκεντρο του 9ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ για τους Ιστορικούς Κήπους που φιλοξένησε ο Δήμος Αθηναίων μέσω της εταιρείας του GREEN ATHENS | Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο.
Από τις 7 έως τις 9 Οκτωβρίου 2026, επιστήμονες, εκπρόσωποι πολιτιστικών οργανισμών και ειδικοί, στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της διαχείρισης πρασίνου από όλη την Ευρώπη συμμετείχαν στο IX European Forum on Historic Gardens, με τίτλο «Historic Gardens Grow Europe», καθώς και τη Γενική Συνέλευση της Ευρωπαϊκής Διαδρομής Ιστορικών Κήπων (European Route of Historic Gardens – ERHG), με επίκεντρο τον Εθνικό Κήπο.
Η διοργάνωση συγκέντρωσε 130 επιστήμονες, εκπροσώπους πολιτιστικών οργανισμών και ειδικούς, στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της διαχείρισης πρασίνου από όλη την Ευρώπη, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην ιστορία του θεσμού.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε: «Ο Εθνικός Κήπος, αποτελεί πρότυπο πράσινης διαχείρισης για ολόκληρη τη χώρα. Με χαρά υποδεχτήκαμε ανθρώπους από όλη την Ευρώπη με τους οποίους μοιραζόμαστε την ίδια δέσμευση: να προστατεύουμε, να διατηρούμε και να αναδεικνύουμε τους ιστορικούς μας κήπους. Ο Εθνικός Κήπος είναι βαθιά συνδεδεμένος με την ιστορία και την ταυτότητα της Αθήνας και γι’ αυτό τον προστατεύουμε με συνεχή φροντίδα. Από τη φύτευση νέων δέντρων, την αποκατάσταση της λίμνης, την αναδιαμόρφωση της εισόδου στην Αμαλίας, την τοποθέτηση 120 πινακίδων με κωδικούς QR και τα εκπαιδευτικά προγράμματα για τα παιδιά, διατηρούμε ζωντανό τον Εθνικό Κήπο και τον εξελίσσουμε, με στόχο να διαφυλάξουμε τον μοναδικό του χαρακτήρα».
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικός Κήπος-Μητροπολιτικό Πράσινο Α.Ε., Νικόλας Φουρναράκης, σημείωσε: «Οι ιστορικοί κήποι είναι ζωντανά μνημεία. Χρέος μας να τους διατηρήσουμε. Φέτος καταγράψαμε τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην ιστορία του θεσμού. Είναι μια μεγάλη στιγμή για την Αθήνα και μια δήλωση εμπιστοσύνης προς τη διοίκηση του Εθνικού Κήπου για τη δουλειά που έχουμε κάνει και για τον τρόπο με τον οποίο τον αντιμετωπίζουμε, ως ένα ζωντανό μνημείο της ευρωπαϊκής ιστορίας και κηποτεχνίας».
Ο Εθνικός Κήπος ως ζωντανό μνημείο ευρωπαϊκής κληρονομιάς
Το φετινό θέμα του Forum, «Historic Gardens Grow Europe», ανέδειξε τον ρόλο των ιστορικών κήπων στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας και τη συμβολή τους στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, τονίζοντας ότι, οι ιστορικοί κήποι δεν αποτελούν μόνο χώρους διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Είναι ζωντανά οικοσυστήματα, που αποτυπώνουν τη σχέση των κοινωνιών με τη φύση, την αισθητική, τον πολιτισμό και τον δημόσιο χώρο. Σήμερα, η προστασία τους αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι πόλεις καλούνται να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και την ανάγκη για περισσότερο πράσινο.
Εργαστήρια στο Σεράφειο, απονομή των βραβείων Akanthus, & μουσική στον Εθνικό Κήπο
Το πρόγραμμα της διοργάνωσης περιλάμβανε εργαστήρια στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, την πρώτη απονομή των βραβείων Akanthus για τη συμβολή στην προστασία και ανάδειξη των ιστορικών κήπων, καθώς και μουσική εκδήλωση στον Εθνικό Κήπο, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας MERITA, με τη συμμετοχή κουαρτέτου εγχόρδων.
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν ιστορικούς χώρους και πολιτιστικά τοπία της Αθήνας, μέσα από επισκέψεις στον λόφο του Φιλοπάππου, στην Πνύκα και στους κήπους του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Για πρώτη φορά, το Forum είχε τριήμερη διάρκεια, ενώ η εισαγωγή εργαστηρίων και η καθιέρωση των βραβείων Akanthus διεύρυναν τις δυνατότητες ανταλλαγής γνώσεων και ανάπτυξης συνεργασιών μεταξύ των συμμετεχόντων.
Συνεργασία με το Βιολογικό Τμήμα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Η συνεργασία περιλαμβάνει συλλογή στοιχείων για τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη του Εθνικού Κήπου. Η έρευνα αποσκοπεί στην αποτίμηση της συμβολής του Εθνικού Κήπου στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και στη μελέτη της σχέσης του αστικού πρασίνου με την ψυχική υγεία και την ευεξία των πολιτών. Τα αποτελέσματα αναμένεται να παρουσιαστούν σε ειδική εκδήλωση, ώστε να αναδειχθεί με επιστημονικά δεδομένα η αξία του Εθνικού Κήπου για την πόλη και τους κατοίκους της.
Περισσότερο πράσινο, καλύτερη ποιότητα ζωής
Για την Αθήνα, ο Εθνικός Κήπος αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι της ιστορίας και της φυσιογνωμίας της. Η διατήρησή του, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του αστικού πρασίνου και τη δημιουργία νέων πάρκων, συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια για μια πόλη πιο βιώσιμη, πιο ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή και πιο φιλική προς τους κατοίκους της.
Το μήνυμα του Forum είναι ότι οι ιστορικοί κήποι δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν. Αποτελούν ζωντανή κληρονομιά και κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη, με ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση των πόλεων του μέλλοντος.
