Η πανηγυρική παρουσίαση, χθες, της ψηφιακής εφαρμογής «PosoKanei» στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, θα μπορούσε να είναι ένα κακόγουστο αστείο, αν δεν αφορούσε την αχαλίνωτη ακρίβεια, το πιο φλέγον, το πιο υπαρξιακό πρόβλημα του ελληνικού νοικοκυριού.
Ο πρωθυπουργός βάφτισε μια εφαρμογή για κινητά «ισχυρό όπλο» και «πραγματική λύση». Στην πραγματικότητα, όμως, η κυβέρνηση παραδέχεται την πλήρη δομική της απροθυμία ή αδυναμία να συγκρουστεί με τα μεγάλα συμφέροντα.
Το αφήγημα πίσω από το «PosoKanei» είναι βαθιά ιδεολογικό και εξοργιστικό. Μεταθέτει το βάρος της καταπολέμησης του πληθωρισμού από το κράτος στον ίδιο τον πολίτη. Ο καταναλωτής, αφού δει το εισόδημά του να εξανεμίζεται τις πρώτες δέκα ημέρες του μήνα, καλείται τώρα να γίνει «ψηφιακός ντετέκτιβ». Να κατεβάσει την εφαρμογή, να συγκρίνει 10.000 κωδικούς, να συνθέσει το «καλάθι» του και να κάνει οδοιπορικό από σούπερ μάρκετ σε σούπερ μάρκετ για να γλιτώσει μερικά λεπτά του ευρώ.
Η αλήθεια είναι μία. Η μάχη κατά της ακρίβειας δεν κερδίζεται με ψηφιακές πλατφόρμες σύγκρισης τιμών. Κερδίζεται στους δρόμους των ελέγχων, στα λογιστήρια των μεγάλων αλυσίδων και με την επιβολή εξοντωτικών προστίμων εκεί που γεννιέται η αισχροκέρδεια.
Όταν ο πρωθυπουργός στέλνει «μηνύματα» στις πολυεθνικές ότι οι υψηλές τιμές «δεν θα γίνουν εύκολα ανεκτές αν δεν εξηγηθούν», ουσιαστικά υπονομεύει την ίδια την έννοια της κρατικής εξουσίας. Οι πολυεθνικές και τα εγχώρια καρτέλ δεν χρειάζεται να «εξηγήσουν» τίποτα, απλά πρέπει να συμμορφωθούν. Χρειάζεται πολιτική βούληση για ουσιαστικές, δυναμικές και επιθετικές παρεμβάσεις στη δομή της αγοράς. Όλα τα άλλα είναι εύπεπτα λόγια για να κρυφτεί η κυβερνητική απραξία πίσω από το success story μιας ψηφιακής εφαρμογής.
Όσο κι αν το επικοινωνιακό επιτελείο προσπαθεί να βαφτίσει την ακρίβεια «εισαγόμενη», τα επίσημα στοιχεία της Eurostat τους διαψεύδουν κατηγορηματικά. Η Ελλάδα δεν περνάει μια κρίση ίδια με των υπόλοιπων Ευρωπαίων, βιώνει μια ιδιότυπη ασυδοσία, αφού ο πληθωρισμός έχει σκαρφαλώσει στο 5,2% ενώ στην ΕΕ είναι στο 3,3%.
Η απόκλιση αυτή δεν εξηγείται από τα μεταφορικά κόστη ή το μέγεθος της αγοράς. Εξηγείται από το γεγονός ότι οι έλεγχοι στην ελληνική αγορά είναι υποτυπώδεις, τα καρτέλ λειτουργούν ανενόχλητα και τα περιθώρια κέρδους των μεσαζόντων και των μεγάλων αλυσίδων παραμένουν προκλητικά υψηλά.
Το πιο επικίνδυνο σημείο της κυβερνητικής ρητορικής είναι η πλήρης τύφλωση απέναντι στον ταξικό χαρακτήρα της ακρίβειας. Ο πληθωρισμός δεν χτυπάει όλους τους Έλληνες με τον ίδιο τρόπο. Είναι ένας βαθιά άδικος, αντίστροφα προοδευτικός φόρος.
Τα φτωχά και ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς και τα χαμηλά στρώματα της μεσαίας τάξης, ξοδεύουν το 100% του μηνιαίου εισοδήματός τους σε τρεις συγκεκριμένες κατηγορίες, ενοίκια και στέγαση, λογαριασμούς ενέργειας και ΔΕΚΟ, βασικά αγαθά διατροφής.
Σε αυτούς ακριβώς τους τρεις κλάδους, οι αυξήσεις των τιμών τρέχουν με ρυθμούς πολύ υψηλότερους από τον γενικό δείκτη πληθωρισμού. Όταν το λάδι, το γάλα, το κρέας και το ενοίκιο αυξάνονται κατά 15% και 20%, το γεγονός ότι ο γενικός πληθωρισμός είναι στο 5% δεν λέει τίποτα σε έναν άνθρωπο των 800 ευρώ. Για τον πλούσιο, η αύξηση στο σούπερ μάρκετ είναι μια μικρή ενόχληση. Για τον φτωχό, είναι η απόφαση να κόψει το φαγητό ή το φάρμακο.
Όπως παραδέχτηκε με αφοπλιστική ειλικρίνεια η Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς, «η εφαρμογή δεν λύνει τα προβλήματα της αγοράς». Πράγματι. Το να ξέρει ο πολίτης με ακρίβεια πόσο ακριβότερο είναι το παιδικό γάλα στην Ελλάδα σε σχέση με τη Γαλλία, δεν του επιστρέφει τα χρήματα στην τσέπη. Απλώς επιβεβαιώνει ψηφιακά την κοροϊδία που υφίσταται.
Αν η κυβέρνηση ήθελε πραγματικά να δώσει μάχη, θα επέβαλε πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των χονδρεμπόρων, θα μείωνε τον ΦΠΑ στα βασικά αγαθά —όπως έκαναν άλλες ευρωπαϊκές χώρες με επιτυχία— και θα "έσπαγε" τα καρτέλ στην ενέργεια και τα τρόφιμα με βαριά πρόστιμα. Αντί γι' αυτό, μας προσφέρει μια εφαρμογή για το κινητό.
Η διαφάνεια είναι δικαίωμα, αλλά οι πολίτες δεν πεινάνε από έλλειψη πληροφόρησης. Πεινάνε από έλλειψη εισοδήματος και περίσσεια ασυδοσίας. Και αυτό κανένα app δεν μπορεί να το διορθώσει.
