Το Υπουργείο όμως πρέπει να γνωρίζει ότι τα νέα έργα μπαίνουν με δικούς τους όρους και δικό τους ρίσκο που γνωρίζουν εκ των προτέρων.

Όσοι ήδη λειτουργούν δεν πρέπει να χάσουν τίποτα από όσα έχουν ή μάλλον από ότι απέμεινε.

Το νομοσχέδιο λέει ότι οι συμβάσεις «παραμένουν σε ισχύ χωρίς να μεταβάλλονται».

Και στην επόμενη παράγραφο του άρθρου 18, ότι μόλις βγει η απόφαση για τον χαρακτηρισμό κορεσμου της κάθε περιοχή της χώρας, οι ειδικοί όροι όσων δήλωσαν ετοιμότητα μετά το 2022 «αντικαθίστανται» με τους νέους «εφόσον η εφαρμογή τους είναι ευνοϊκότερη».

Ποιος είναι αυτός που θα κρίνει τι είναι ευνοϊκότερο; Ο ΔΕΔΔΗΕ καιο ΑΔΜΗΕ; Θα αλλάξουν μονομερώς την σύμβαση χωρίς την ενημέρωση των παραγωγών;

Ο νόμος έχει ήδη τρεις κατηγορίες, και καμία δεν χρειάζεται «τροποποίηση».

• Όσοι λειτουργούσαν ή είχαν δηλώσει ετοιμότητα έως το τέλος του 2022, και όσοι είχαν σύμβαση σύνδεσης ή πλήρες αίτημα για όρους σύνδεσης πριν από τον Ιούλιο του 2022, εξαιρούνται από τους περιορισμούς: καμία περικοπή χωρίς αποζημίωση.
• Όσοι πήραν προσφορά σύνδεσης ή είχαν υπογράψει σύμβαση σύνδεσης μετά, και έως τον Μάιο του 2024, έχουν ταβάνι: η περικοπή χωρίς αποζημίωση δεν ξεπερνά το 5% της ετήσιας παραγωγής τους.
• Όσοι ήρθαν μετά τον Μάιο του 2024 ο νόμος επιτρέπει περιορισμούς «έως και σε πλήρη περιορισμό» (ν. 4951/2022, άρθρο 10 όπως τροποποιήθηκε).

Για ποιο λόγο να δεχθεί κάποιος περισσότερες περικοπές από όσες προβλέπει η κατηγορία του;

Κι όμως, όπως είναι εις γνώσιν του Συλλόγου ΕΠΑΦΗ, ήδη μπαίνουν σε τροποποιήσεις συμβάσεων όροι «μη εγγυημένης» έγχυσης, ακόμη και σε πάρκα που ο νόμος εξαιρεί ή που έχουν το όριο του 5%. Αυτός ακριβώς ο όρος σβήνει την αποζημίωση του Κανονισμού, που εξαιρεί μόνο όσους δέχθηκαν σύνδεση χωρίς εγγύηση.

Ζητάμε από το Υπουργείο να μην προβεί σε καμία τροποποίηση σύμβασης, για κανέναν λόγο, να μην προσθέτει περικοπές πέρα από όσες προβλέπει ο νόμος για την κατηγορία του πάρκου. Κάθε τέτοιος όρος που έχει ήδη μπει να είναι άκυρος, όποια υπογραφή κι αν έχει από κάτω. Και καμία αλλαγή όρων σε σύμβαση, αν δεν τη ζητήσει ο ίδιος ο παραγωγός.

Τι ήταν το 72%,73%; Ο νόμος του 2022 επέτρεψε σε αυτά τα πάρκα μόνιμους και χρονικούς περιορισμούς, με ένα όριο: να μην χάνουν πάνω από το 5% της ετήσιας παραγωγής τους. Με βάση αυτό το όριο, η υπουργική απόφαση του 2023 έβαλε ένα σταθερό ταβάνι ισχύος, 72% και 73% (ν. 4951/2022, άρθρο 10). Το 72% ήταν το εργαλείο. Η προστασία ήταν το 5%.

Η απόφαση της ΡΑΕΕΥ για τις κορεσμένες περιοχές θέλει χρόνο: οι προθεσμίες του νομοσχεδίου φτάνουν αθροιστικά τους 13 μήνες. Όταν βγει, για τα πάρκα αυτά «δεν εφαρμόζονται» πια ούτε η υπουργική απόφαση ούτε το άρθρο 10 (άρθρο 17). Φεύγει δηλαδή από τον νόμο και το όριο του 5%, και το νομοσχέδιο δεν το ξαναγράφει πουθενά. Ο όρος του 72% μένει στη σύμβαση, εκτός αν αντικατασταθεί με τρεις νέους (άρθρο 18): εγγυημένη ισχύ, ευέλικτη ισχύ και ένα «Μέγιστο Ποσοστό» της ετήσιας ενέργειας που μπορούν να κόβουν από το πάρκο «χωρίς ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης να δικαιούται οποιασδήποτε αποζημίωσης» (άρθρο 3).

Οι όροι αυτοί φτιάχτηκαν για τις νέες ευέλικτες συνδέσεις. Μέσα από το άρθρο 18 όμως μπορούν να φτάσουν και στα πάρκα που ήδη λειτουργούν. Και ο νόμος δεν τους βάζει κανένα όριο: η εγγυημένη ισχύς «δύναται να ισούται και με μηδενική τιμή», το Μέγιστο Ποσοστό δεν έχει ταβάνι, και η απόφαση μπορεί να τα αλλάζει ανά χρονικά διαστήματα (άρθρα 3 και 14). Ένα φωτοβολταϊκό μπορεί έτσι να έχει εγγύηση τις ώρες που δεν παράγει και να κόβεται χωρίς αποζημίωση το μεσημέρι, που παράγει.

Το επιχείρημα γράφεται εύκολα: σας βγάζουμε το 72%, πάτε στο 100%, άρα είναι ευνοϊκότερο. Και με αυτό το πάρκο μπορεί να περάσει σε όρους όπου το κόβουν όσο ορίσει μια απόφαση, και όχι πια έως το στατικό 5%. Ο νόμος δεν λέει ποιος κρίνει τι είναι ευνοϊκότερο, ούτε αν μετράμε μεγαβάτ ή μεγαβατώρες, και δεν ρωτά τον παραγωγό. Ταβάνι 100% χωρίς εγγύηση το μεσημέρι είναι ευνοϊκότερο μόνο στο χαρτί.

Και την ευέλικτη ισχύ ο Διαχειριστής «δεν εγγυάται» (άρθρο 15). Είναι ακριβώς η σύνδεση χωρίς εγγύηση που ο Κανονισμός εξαιρεί από την αποζημίωση, ο ίδιος δρόμος με τους όρους «μη εγγυημένης» απορρόφησης στις τροποποιήσεις. Μόνο που εδώ τον όρο τον βάζει ο νόμος, και αύριο θα πουν ότι ο παραγωγός τον δέχθηκε. Δεν το θεωρούμε τυχαίο: και οι δύο δρόμοι καταλήγουν σε ισχύ χωρίς εγγύηση και χωρίς αποζημίωση.

Ζητάμε: το 72%,73% να φύγει για όλους, με τον ίδιο τον νόμο, και το 5% να μείνει. Καμία αυτόματη αντικατάσταση όρων: νέοι όροι μόνο αν τους ζητήσει γραπτά ο ίδιος ο παραγωγός, και ποτέ εγγυημένη ισχύς κάτω από το 72% ή 73% που έχει σήμερα. Και ο χώρος που ελευθερώνει κάθε ενίσχυση του δικτύου να πηγαίνει πρώτα στα πάρκα της περιοχής που ήδη κόβονται.

Το νομοσχέδιο φέρνει τις «ευέλικτες» συνδέσεις, για να μπει νέα ισχύς εκεί που το δίκτυο είναι ήδη γεμάτο (άρθρα 3 και 13). Σήμερα ένα νέο έργο μπορεί να συνδεθεί μόνο με όρο πλήρους περιορισμού χωρίς αποζημίωση. Με την ευέλικτη σύνδεση μπορεί να πάρει εγγυημένη ισχύ και αποζημίωση μέσω του Ειδικού Λογαριασμού, δηλαδή με τα λεφτά μας. Κάθε νέο μεγαβάτ φωτοβολταϊκού χωρίς αποθήκευση σημαίνει περισσότερες περικοπές και περισσότερες αρνητικές ώρες για όσους ήδη λειτουργούν, πάνω σε ένα πρόβλημα που είναι ήδη τεράστιο.

Είμαστε κάθετα αντίθετοι σε κάθε νέα σύνδεση φωτοβολταϊκού χωρίς μεγάλη αποθήκευση και πλήρη περιορισμό. Ζητάμε: νέα φωτοβολταϊκά μόνο με αποθήκευση τουλάχιστον έξι ωρών της ισχύος τους και με πλήρη περιορισμό, πρώτα αυτά στην περικοπή. Καμία αποζημίωση νέας σύνδεσης από τον Ειδικό Λογαριασμό, ούτε για όσους μπήκαν με πλήρη περιορισμό και μπορεί να αναβαθμιστούν αργότερα σε ευέλικτη σύνδεση με το άρθρο 18. Και τίποτα από τους νέους όρους να μη φτάνει σε σύμβαση που ήδη λειτουργεί.

Από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2026 η Αγορά Επόμενης Ημέρας είχε 447 ώρες με αρνητική τιμή. Για τα πάρκα, το νομοσχέδιο δεν λέει τίποτα. Για τα οικιακά φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης όμως η αρνητική τιμή «λογίζεται ως μηδενική», και τη διαφορά την πληρώνει ο Ειδικός Λογαριασμός (άρθρο 29) και σε αυτό Δεν είμαστε Υπέρ.

Μια στέγη χωρίς μπαταρία, προστατευμένη από τις αρνητικές τιμές, είναι κίνητρο να μπουν κι άλλες, και οι αρνητικές τιμές θα βυθιστούν κι άλλο. Και το κόστος πάει στον λογαριασμό που πληρώνει τη δική μας ενίσχυση. Είμαστε υπέρ των στεγών με μπαταρία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τον Οκτώβριο ενεργειακή ρήτρα διαφυγής έως 1 δισ. ευρώ μέχρι το 2028, με τις μπαταρίες μέσα στα επιλέξιμα. Από εκεί μπορεί να επιδοτηθεί η μπαταρία στα σπίτια με αυτοκατανάλωση, εκεί που έχει πραγματικό νόημα.

Η στήριξη για τις αρνητικές τιμές ανήκει σε όσους επένδυσαν πριν από αυτές, όχι σε όποιον μπαίνει τώρα.

Για τα ιδιωτικά δίκτυα μέσης τάσης, το νομοσχέδιο γράφει υπεύθυνη δήλωση και τεχνική έκθεση κάθε Απρίλιο, αλλιώς όλοι οι σταθμοί του δικτύου αποσυνδέονται για τουλάχιστον τρεις μήνες (άρθρο 34). Και ο ΔΕΔΔΗΕ θα δημοσιεύσει τι ζητά μόλις δύο μήνες πριν από την πρώτη δήλωση. Τρεις μήνες δηλαδή έξω το πάρκο για ένα χαρτί, και ελάχιστος χρόνος 2 μηνών για να ετοιμαστεί κανείς.

Ζητάμε: ειδοποίηση και προθεσμία αντί για αποσύνδεση, αποσύνδεση μόνο για πραγματικό κίνδυνο και μόνο του τμήματος που τον προκαλεί, πρώτη υποχρέωση έξι μήνες μετά τη δημοσίευση.

Για την ριζική ανανέωση εξοπλισμού ζητάμε να αφαιρεθεί η απομείωση 0,5% τον χρόνο (άρθρο 37), ή τουλάχιστον να μην ισχύει όταν πλαίσια ή inverter αλλάζουν λόγω αποδεδειγμένης βλάβης.

Ζητάμε για τα πάρκα που ήδη λειτουργούν:

Προσαύξηση 20%. Στην τιμή αναφοράς, χωρίς μηχανισμό ανάκτησης (clawback), για όλα τα έργα έως 1.100 kW και για τα μικρά έργα των διαγωνισμών πριν από το 2020, που μπήκαν με την τιμή του διαγωνισμού που ίσως ήταν και μικρότερες από τις συνήθης ταρίφες. Ο ευρωπαϊκός κανόνας το επιτρέπει: αύξηση του προϋπολογισμού ενός υπάρχοντος καθεστώτος ενίσχυσης έως 20% δεν λογίζεται καν ως αλλαγή της ενίσχυσης (Κανονισμός 794/2004, άρθρο 4).

Επιστροφή της ενίσχυσης για τις Αρνητικές τιμές. Να επιστρέφεται η ενίσχυση που χάνεται στις αρνητικές ώρες, με τα στοιχεία του σταθμού ανά εξάμηνο και όχι με την έγχυση εκείνης της ώρας, ώστε να μην αντιδρά η αγορά. Το έδειξε ήδη φέτος ότι αντιδρά άμεσα. Μετά την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ στις 5 Ιουνίου ότι οι μηδενικές ώρες θα πληρώνονται, η αγορά μετακίνησε την τιμή από το 0 στο -0,01 €, όσο ακριβώς χρειάζεται για να χαθεί η ενίσχυση. Από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, 122 από τις 130 αρνητικές ώρες έκλεισαν σε αυτή την τιμή, ενώ από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο ήταν 42 από τις 222. Ο παραγωγός να σηκώνει ένα εύλογο μέρος από αυτές και το υπόλοιπο του πιστώνεται κάθε εξάμηνο στους παραγωγούς.

Μπαταρία στα πάρκα που λειτουργούν. Πίσω από τον μετρητή, με απλή γνωστοποίηση, χωρίς εγγυητική και χωρίς να θίγεται η σύμβαση μέσα σε ένα δίμηνο και επιδότηση από το 1δις της ρήτρας διαφυγής και εκ των υστέρων ώστε να προχωρήσου άμεσα.

Ζητάμε από τον Υπουργό ημερομηνία συνάντησης πριν το νομοσχέδιο πάει στη Βουλή. Μια σύμβαση που υπογράφηκε με όρους δεν αλλάζει χωρίς τον παραγωγό στο τραπέζι.

Η διαβούλευση κλείνει το Σάββατο 24 Οκτωβρίου στις 10:00.

Η διαβούλευση: https://opengov.gr/ypen/deliberations/veltiosi-toy-schediasmoy-tis-agoras-ilektrikis-energeias-ensomatosi-tis-odigias-ee-2024-1711-toy/

Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ – Ένωση Παραγωγών Αποθήκευσης & Φωτοβολταϊκών Ηλεκτροσταθμών