Σε θεσμική παρέμβαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο προχώρησε ο Σύνδεσμος Μικρομεσαίων Φωτοβολταϊκών Ελλάδος έως 500 kW (ΣΥΦΩΕΛ), καταθέτοντας πρόσφατα δύο επίσημες καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αντικείμενο τη λειτουργία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τη συμμόρφωση της χώρας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι καταγγελίες συνοδεύονται από αναλυτικό νομικό υπόμνημα 45 σελίδων και, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, αναδεικνύουν τις επιπτώσεις των εκτεταμένων περικοπών παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), των μηδενικών και αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των ελλείψεων σε αναγκαίες ενεργειακές υποδομές. Ο ΣΥΦΩΕΛ υποστηρίζει ότι οι συνθήκες αυτές επιβαρύνουν ιδιαίτερα τους μικρούς και μεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς, ενώ παράλληλα προετοιμάζει ομαδικές προσφυγές σε εθνικό επίπεδο για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων.

Δύο καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ο ΣΥΦΩΕΛ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε και κατέθεσε δύο επίσημες καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή: μία εκ μέρους του Συνδέσμου και μία εκ μέρους των μελών του. Σύμφωνα με το κείμενο της ανακοίνωσης, οι καταγγελίες φέρουν αριθμό αναφοράς ID 94530.

Μέσω αυτών ζητείται να διερευνηθεί κατά πόσο η Ελλάδα συμμορφώνεται με θεμελιώδεις διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Ο Σύνδεσμος ζητά από την Κομισιόν να εξετάσει τις πράξεις και τις παραλείψεις των ελληνικών αρχών, να αξιολογήσει την κατάσταση στην αγορά και, εφόσον διαπιστωθούν παραβάσεις, να κινήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Οι περικοπές παραγωγής από ΑΠΕ στο επίκεντρο

Βασικό ζήτημα των καταγγελιών αποτελούν οι περικοπές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, οι οποίες, σύμφωνα με τον ΣΥΦΩΕΛ, πλήττουν κυρίως τους μικρούς και μεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι η συχνότητα και η έκταση των περικοπών δεν μπορούν να θεωρούνται απλώς αναπόφευκτη συνέπεια της ενεργειακής μετάβασης. Αντίθετα, τις συνδέει με διαχρονικές καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών και στην προσαρμογή της αγοράς στις αυξημένες ανάγκες του ηλεκτρικού συστήματος.

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, ενώ η ανάπτυξη των ΑΠΕ προωθήθηκε ενεργά και προσέλκυσε σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις, δεν προχώρησαν, κατά τον Σύνδεσμο, με τον απαιτούμενο ρυθμό οι υποδομές αποθήκευσης ενέργειας, ο εξηλεκτρισμός και άλλα αναγκαία μέτρα για την ομαλή ενσωμάτωση της αυξανόμενης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.

Μηδενικές και αρνητικές τιμές επιβαρύνουν τους παραγωγούς

Ένα ακόμη σημείο που αναδεικνύεται στις καταγγελίες είναι η εμφάνιση μηδενικών και αρνητικών τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με τον ΣΥΦΩΕΛ, ο συνδυασμός αυτών των τιμών με τις αναγκαστικές περικοπές παραγωγής δημιουργεί σημαντική οικονομική πίεση στους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς, επηρεάζοντας τα έσοδα και τη βιωσιμότητα των επενδύσεών τους.

Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι οι περικοπές, οι οποίες κατά την ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου που επικαλείται θα πρέπει να εφαρμόζονται ως έσχατο και εξαιρετικό μέτρο, έχουν εξελιχθεί σε επαναλαμβανόμενο χαρακτηριστικό της αγοράς. Κατά την ίδια θέση, το κόστος των διαρθρωτικών αδυναμιών του συστήματος μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στους παραγωγούς ΑΠΕ.

Επίκληση ευρωπαϊκών κανονισμών και οδηγιών

Στο νομικό υπόμνημα των 45 σελίδων, ο ΣΥΦΩΕΛ επικαλείται ευρωπαϊκές νομοθετικές πράξεις που διέπουν τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
• Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1999 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της δράσης για το κλίμα.
• Η Οδηγία RED II για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
• Η Οδηγία RED III, με τις σχετικές προβλέψεις για την περαιτέρω προώθηση των ΑΠΕ.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, οι συγκεκριμένες διατάξεις συνδέονται με την ανάγκη για προβλέψιμο επενδυτικό περιβάλλον, διαφανή και χωρίς διακρίσεις πρόσβαση στην αγορά, αποτελεσματική λειτουργία του ενεργειακού συστήματος και περιορισμό των περικοπών παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές στο αναγκαίο μέτρο.

Η αναφορά στις συγκεκριμένες διατάξεις αποτελεί μέρος της νομικής επιχειρηματολογίας του ΣΥΦΩΕΛ. Η κατάθεση των καταγγελιών δεν συνιστά από μόνη της διαπίστωση παράβασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Νομικό υπόμνημα 45 σελίδων και αίτημα για θεσμική διερεύνηση

Οι καταγγελίες συνοδεύονται από αναλυτικό νομικό υπόμνημα 45 σελίδων και τεκμήρια, τα οποία, σύμφωνα με τον ΣΥΦΩΕΛ, αποτυπώνουν την κατάσταση στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τις επιπτώσεις της στους παραγωγούς ΑΠΕ.

Ο Σύνδεσμος ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει συνολικά τις ενέργειες και τις παραλείψεις των ελληνικών αρχών, να εξετάσει τη συμβατότητά τους με το ενωσιακό δίκαιο και να προχωρήσει στις προβλεπόμενες διαδικασίες, εφόσον προκύψουν σχετικά ευρήματα.

Στόχος, όπως αναφέρει, είναι η αποκατάσταση της ορθής εφαρμογής της ευρωπαϊκής ενεργειακής νομοθεσίας, η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και η διασφάλιση συνθηκών που θα επιτρέπουν τη βιώσιμη λειτουργία των επενδύσεων στις ΑΠΕ.

Στην τελική ευθεία οι ομαδικές προσφυγές για αποζημιώσεις

Παράλληλα με τις κινήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο ΣΥΦΩΕΛ γνωστοποιεί ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο προετοιμασίας η διαδικασία για την υποβολή ομαδικών προσφυγών σε εθνικό επίπεδο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι προσφυγές αυτές θα έχουν ως στόχο τη διεκδίκηση αποζημιώσεων για τους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς. Δεν αναφέρονται, ωστόσο, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα κατάθεσης, ύψος διεκδικούμενων ποσών ή λεπτομέρειες για τις προϋποθέσεις συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μελών.

Ο Σύνδεσμος εντάσσει τις επόμενες αυτές κινήσεις στη συνολική προσπάθειά του να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των μικρομεσαίων παραγωγών και να διεκδικήσει ένα πιο διαφανές και προβλέψιμο πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας.

Γιώργος Τσιαντούλης: «Η δέσμευσή μας προς τα μέλη του ΣΥΦΩΕΛ έγινε πράξη»

Την ικανοποίησή του για την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΥΦΩΕΛ, Γιώργος Τσιαντούλης, τονίζοντας ότι η προσφυγή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτελούσε δέσμευση του Συνδέσμου προς τα μέλη του.

Όπως επισημαίνει, η κατάθεση των καταγγελιών δίνει τη δυνατότητα να τεθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φωτοβολταϊκοί παραγωγοί, από τις περικοπές παραγωγής και τις μηδενικές ή αρνητικές τιμές έως τα ευρύτερα ζητήματα λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο κ. Τσιαντούλης αναφέρεται επίσης στην προετοιμασία των ομαδικών προσφυγών σε εθνικό επίπεδο, με στόχο τη διεκδίκηση αποζημιώσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η παρέμβαση εντάσσεται στην προσπάθεια για την προστασία των επενδύσεων των μικρομεσαίων φωτοβολταϊκών παραγωγών και την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου στον ενεργειακό τομέα.

Τι ακολουθεί

Η επόμενη φάση περιλαμβάνει την εξέταση των καταγγελιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, χωρίς να προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία ότι έχει ήδη υπάρξει απόφαση ή επίσημη διαπίστωση παράβασης σε βάρος της Ελλάδας.

Σε εθνικό επίπεδο, ο ΣΥΦΩΕΛ προετοιμάζει τις ομαδικές προσφυγές για αποζημιώσεις. Οι εξελίξεις αναμένονται με ενδιαφέρον από τους μικρομεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς, καθώς αφορούν τόσο την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεών τους όσο και τους κανόνες λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.